MAGHANDA

             Ang pagkakaroon ng kaalaman sa mga dapat gawin pag may kalamidad ay isang adbentahe. Mahalaga rin na alam ng bawat miyembro ng pamilya at maging ang mga miyembro ng pamilyang may kapansanan. Sa ganitong paraan, ang buong pamilya ay magkakaisa upang matugonan ang mga emerhensiya at lahat ay alam ang mga dapat gawin.

  • Siguraduhing lahat ng mga gamit na makakatulong sa oras ng kagipitan ay sama-sama sa isang lugar, katulad ng mga kits, na madaling mahanap at  dalhin.
 
  • Kumpletuhin ang isang checklist at personal na sheet ng pagtatasa. Maglagay ng kopya nito sa emergency kit.
 
  • Ilista ang lahat ng food and drug allergies at ang mga naayon na gamot sa bawat isa. Tukuyin ang kondisyong medikal na ginagamot, generic name, dosage at dalas. Magbigay rin ng numero sa telepono ng nagreresetang manggagamot. Maglagay ng kopya sa mga emergency kits.
 
  • Alamin ang mga evacuation routes at centers sa inyong komunidad. Planuhin at pag-usapan ninyong pamilya kung saan muling magkita-kita pag may paglikas.
 
  • Pag may kalamidad at nasa trabaho, mabuting may alam sa mga evacuation route at centers na malapit sa pinagtatrabahuhan. At plano kung paano matatawagan ang miyembro ng pamilya, sa eskwelahan o pinagtatrabahuhan.
 
  • Magkaroon ng listahan ng emergency hotlines, sa tutulong sa iyo at sa mga kits. (May listahan ng hotlines sa website na ito.)
 
  • Matuto ng paunang lunas at CPR mula sa trainers at lokal na organisasyon ng Red Cross. Sa paraang ito ay matutulungan mo ang sarili mo, pamilya mo at mga tao sa paligid mo.

SA PANAHON NG SAKUNA

        Iba’t-ibang sitwasyon ang maaaring mangyari kapag may sakuna, mayroong mga ligtas at makakalikas, ngunit may posibilidad rin na mayroong ma-trap sa mga ganitong sitwasyon.

Kapag may sunog:

  • Patunugin ang alarm at tawagan ang fire brigade.
 
  • Patayin lamang ang apoy kung hindi mo inilalagay ang iyong sarili o sinuman sa panganib. HUWAG LABANAN ANG SUNOG kung mabilis itong kumalat  humaharang sa iyong paglabas. Kung hindi mo alam kung paano gamitin ang mga kagamitan sa sunog, umalis kaagad sa gusali.
 
  • Tumulong sa paglikas. Kapag lumilikas sa gusali, siguraduhing maramdaman ang mga pinto para sa init bago buksan ang mga ito upang matiyak na walang panganib sa sunog sa kabilang panig.
 
  • Isara ang mga pinto ng silid at mga pintuan ng pasilyo upang maiwasan ang paggalaw ng hangin at pagkalat ng usok.
 
  • Kung may usok sa hangin, manatili sa mababang lugar, lalo na ang iyong ulo, upang mabawasan ang paglanghap sa usok. Panatilihin ang isang kamay sa dingding upang maiwasan ang disorientasyon at gumapang sa pinakamalapit na labasan.
 
  • Huwag mataranta. Payuhan ang lahat na ang fire play ay gumagana at manatiling kalmado.
 
  • Pumunta sa iyong lugar ng kanlungan at maghintay ng karagdagang mga tagubilin mula sa mga awtoridad.

Kapag may lindol:

  • Maghanap ng matibay na bagay na pwedeng masilungan (tulad ng isang mesa) at manatili doon hanggang sa huminto ang pagyanig at gamitin ang iyong mga kamay upang takpan at protektahan ang iyong ulo. (Duck, cover and hold).
 
  • Patayin ang anumang maaaring magdulot ng sunog.
 
  • Mag-ingat sa mga nahuhulog na bagay at lugar na mapanganib. At maghanap ng ligtas na lugar.
 
  • Kapag nasa labas, tumuloy sa isang bukas na lugar malayo sa mga gusali. Lumayo sa mga salamin at dingding dahil madaling gumuho ang mga ito.

KAPAG LUMIKAS

  • Kung nakakita ng taong may kapansanan na nagkaroon ng problema, may dalawang posibleng solusyon:
    • Tulungan o alalayan sila papunta sa evacuation center.
    • Tumawag sa mga marshalls o mga opisyal ng seguridad at ipagbigay-alam ang kasalukuyang sitwasyon ng taong may kapansanan.
 
  • Kung nahiwalay sa mga katulong/miyembro ng pamilya, humingi ng tulong sa iba sa paghahanap sa kanila. Mabuting magkaroon ng kopya ng mga litrato nila.
 
  • Sundin ang mga tagubilin ng mga opisyal sa komunidad. Lumikas agad kapag pinayuhan ng mga opisyal. Kung may oras pa, dalhin lamang ang iyong mg mahahalagang gamit na kaya mong dalhin.
 
  • Kung mayroon, subukang makipag-ugnayan sa isang kamag-anak o kaibigan mula sa labas ng lugar ng sakuna.

KAPAG NASA BAHAY

  • Magdala ng personal na bagay na lumilikha ng malakas na ingay upang makatawag ng pansin. (Pagsipol, telepono, atbp.) Ito ay magiging kapaki-pakinabang kapag tumawag para sa tulong.
 
  • Manatiling updated gamit ang mga radyo o telebisyon kung magagamit ang mga ito.
 
  • Kung may pagbaha, pinakamahusay na makarating sa mas mataas na lugar kung ang pagpunta sa isang evacuation center ay hindi isa sa mga opsyon.

PAGKATAPOS NG SAKUNA

  • Suriin o kamustahin ang iyong mga kaibigan at pamilya. Siguraduhing hindi sila nasaktan o alamin kung anong klaseng pinsala o sugat ang natamo nila. 
 
  • Magsagawa ng pangunang lunas kung kinakailangan at kung alam mo kung paano isagawa ito. Kung hindi sigurado sa gagawin, mas mabuting huwag subukan ang anumang bagay dahil maaari itong magdulot ng mas malala at maraming pinsala.
 
  • Maaaring itali ang braso o binti sa mahaba at matibay na bagay, ito ay makakatulong sa paggawa ng pansamantalang splint, na susuporta sa nabaling bahagi ng katawan hangga’t wala pang propesyonal na tulong na dumarating.
 
  • Kung kaya, ang pagdiin ng damit sa sugat ay makakatulong para matigil ang pagdugo, siguraduhing ang damit na gagamitin ay malinis upang makaiwas sa impeksiyon.
 
  • Kung posible, suriing mabuti kung may mga sira sa inyong tahanan at ipagbigay-alam agad sa mga miyembro ng pamilya o mga katulong. Isara at alisin agad sa saksakan ang mga kagamitan kung ang mga ito ay may sira.
 
  • Sumunod sa mga tagubilin at payo ng mga opisyal ng inyong komunidad tungkol sa iyong kaligtasan.
 
  • Suriin kung ang mga radyo at telebisyon ay naa-access at maging maalam sa kasalukuyang sitwasyon at mga nararapat na gawin.
 
  • Ang mga nasugatang indibidwal ay dapat ilipat at dalhin sa pinakamalapit na ospital para mabigyan ng tamang medikal na atensyon. Ang pangunang lunas ay dapat gamitin sa mga nasugatang indibidwal na naghihintay ng transportasyon.