PARA SA MAY KAPANSANAN

Talaan ng nilalaman

Kapag tinapat ang cursor sa tips, mag-iiba ito ng kulay-ibig sabihin nito ay ang tip na iyon ay iba sa Para sa Walang Kapansanan na pahina

MAGHANDA

        Ang bawat isa dapat ay alam ang gagawin kapag may emerhensiya o sakuna, at ang mga taong may kapansanan ay walang katiwalisan. Hindi alam ng lahat ang mga gagawin kapang naipit o nasangkot sa isang emerhensiya, kaya’t sa paraang ito magkakaroon sila ng kahit konting ideya, at ang mga taong may kapansanan mismo ay makakagawa sila ng sarili nilang mga paghahanda.

  • Siguraduhing lahat ng mga gamit na makakatulong sa oras ng kagipitan ay sama-sama sa isang lugar, katulad ng mga kits, na madaling mahanap at  dalhin.

  • I-tag o maglagay ng pananda sa mga mahahalagang kagamitan at mga panuto o tagubilin na makakatulong.
 
  • Kumpletuhin ang isang checklist at personal na sheet ng pagtatasa. At magbigay ng kopya sa mga nakatalagang katulong/miyembro ng pamilya, at sa mga kits.
 
  • Ilista ang lahat ng food and drug allergies at ang mga naayon na gamot sa bawat isa. Tukuyin ang kondisyong medikal na ginagamot, generic name, dosage at dalas. Magbigay rin ng numero sa telepono ng nagreresetang manggagamot. Magbigay ng kopya ng listahan sa mga itinalagang katulong/miyembro ng pamilya, pati na sa mga kits.
 
  • Kung nakasalalay sa anumang kagamitan na nagdudugtong ng buhay kung nangangailangan ng regular na pangangalaga, magkaroon ng isa pang plano kung sakaling mawalan ng kuryente.
 
  • Alamin ang mga evacuation routes at centers sa inyong komunidad. Planuhin at pag-usapan ninyong pamilya kung saan muling magkita-kita pag may paglikas.
 
  • Pag may kalamidad at nasa trabaho, mabuting may alam sa mga evacuation route at centers na malapit sa pinagtatrabahuhan. At plano kung paano matatawagan ang miyembro ng pamilya, sa eskwelahan o pinagtatrabahuhan.
 
  • Magkaroon ng listahan ng emergency hotlines, sa tutulong sa iyo at sa mga kits. (May listahan ng hotlines sa website na ito.)
 
  • Matuto ng paunang lunas at CPR mula sa trainers at lokal na organisasyon ng Red Cross. Sa paraang ito ay matutulungan mo ang sarili mo, pamilya mo at mga tao sa paligid mo.

SA PANAHON NG SAKUNA

      Hindi imposibleng makaranas o maipit sa gitna ng sakuna o kalamidad ang mga taong may kapansanan. Sa kasamaang-palad, hindi lahat ay may alam sa kung ano ang dapat gawin pag nasa ganitong sitwasyon. Ngunit ang mga sumusunod ay magbibigay sa kanila ng ideya kung ano ang maaari nilang gawin para sa kanilang sarili.

KAPAG LUMIKAS

  • Para sa mga may kapansanan sa pandinig: maghanap ng mga ilaw at iba pang mga senyas para maalerto pag kinakailangang lumikas.
 
  • Dapat unahin sa paglikas ang mga may kapansanan sa paningin, mga limitado sa paggalaw at nakadepende sa wheelchair, o hirap sa paglalakad, at maghintay ng karagdagang tulong.
 
  • Kapag nahiwalay sa pamilya o sa mga kasama sa bahay, magpatulong sa iba at ipaalam sa kanila ang mga espesyal na pangangailangan at kung paano ka nila matutulungan. Mas mabuting magkaroon ng kopya nito ang mga miyembro ng pamilya, lalo na kung sila ay may kapansanan sa pandinig o paningin.

KAPAG NASA BAHAY

  • Manatiling kasama ang katulong o kasama sa bahay sa panahon ng emerhensiya, sakuna o kalamidad.
 
  • Kung nag-iisa, tumawag sa mga awtoridad sa teleponong maaaring gamitin.
 
  • Ang mga taong naka wheelchair ay dapat manatili sa ligtas na lugar o lumipat sa lugar ng kanlungan/evacuation site kasama ang katulong. Kung walang katulong, tumawag sa mga awtoridad.
    • Gamitin lamang ang hagdanan kapag kailangan at siguraduhing kasama ang katulong o kasama sa bahay. Palipasin ang pagdagsa ng mga tao bago gamitin ang hagdanan.
     
  • Kung kakayaning maglakad nang mag-isa kahit na may kapansanan, maaaring gamitin ang hagdanan nang may kaunting tulong lamang. Palipasin ang pagdagsa ng mga tao bago gamitin ang hagdan.

PAGKATAPOS NG SAKUNA

  • Maaaring itali ang braso o binti sa mahaba at matibay na bagay, ito ay makakatulong sa paggawa ng pansamantalang splint, na susuporta sa nabaling bahagi ng katawan hangga’t wala pang propesyonal na tulong na dumarating.
 
  • Kung kaya, ang pagdiin ng damit sa sugat ay makakatulong para matigil ang pagdugo, siguraduhing ang damit na gagamitin ay malinis upang makaiwas sa impeksiyon.
 
  • Kung posible, suriing mabuti kung may mga sira sa inyong tahanan at ipagbigay-alam agad sa mga miyembro ng pamilya o mga katulong. Isara at alisin agad sa saksakan ang mga kagamitan kung ang mga ito ay may sira.
 
  • Sumunod sa mga tagubilin at payo ng mga opisyal ng inyong komunidad tungkol sa iyong kaligtasan.
 
  • Suriin kung ang mga radyo at telebisyon ay naa-access at maging maalam sa kasalukuyang sitwasyon at mga nararapat na gawin.
 
  • Ang mga nasugatang indibidwal ay dapat ilipat at dalhin sa pinakamalapit na ospital para mabigyan ng tamang medikal na atensyon. Ang pangunang lunas ay dapat gamitin sa mga nasugatang indibidwal na naghihintay ng transportasyon.
 
  • Maging handa kung sakaling masira o di na magamit pagkatapos ng sakuna ang mga gamit na makakatulong sa may kapansanan. Mabuting magkaroon ng dagdag o labis na kagamitan upang handa sa ganitong sitwasyon.
 
  • Ipaalam sa pamilya o mga katulong ang kasalukuyang sitwasyon o kalagayan sa lahat ng oras.